Uitleg van licht

Licht is een primaire levensbehoefte van de mens. Daglicht is daarbij de belangrijkste factor en het ritme van dag en nacht bepaalt ons bioritme. Kunstlicht is in onze wereld noodzakelijk om te kunnen produceren in de donkere uren van de dag. Licht zorgt ervoor dat we kunnen blijven fungeren wanneer het buiten donker is; dat we ons veilig kunnen bewegen èn veilig voelen.

Licht is leven. Geen plant groeit zonder licht. Ook als mens kwijnen we weg bij gebrek aan licht. Omdat kunstlicht steeds belangrijker wordt in het belang van productiviteit maar ook als onderdeel van ontspanning en vermaak is er steeds meer belangstelling om vanuit de aspecten van beleving naar het gebruik van licht te kijken.

Met beleving begeven we ons op het gebied van de psychologie. Licht stuurt de mens op onbewust niveau. We beseffen nauwelijks welke invloed het op ons gemoed heeft maar we kiezen er wel voor om juist naar dat ene restaurant te gaan waar je gezellig zit. Dat komt door het licht. En je snapt dat de supermarkt met die lelijke TL buizen wel de goedkoopste moet zijn. In de reclame is licht de verborgen verleider. In het theater bepaalt licht hoe het publiek in de voorstelling wordt meegenomen en welke sfeer en omheen wordt gezet. Net zo verschillend als musical, toneel, cabaret en opera is.

Lichtontwerpers werken in vele vakgebieden aan het vormgeven met licht. Niet te verwarren met vormgevers die de armaturen zelf vormgeven, dat zijn industrieel ontwerpers. Theater is een van de bekendste gebieden waar licht als beleving wordt toegepast, maar ook in musea, in gebouwen en in de openbare ruimte is steeds meer aandacht om met een lichtplan te werken. Zeker in de professionele wereld zijn wij ons heel bewust van de energie die het gevolg is van de plannen die we voorstellen. Waar airconditioning is weten we dat gloeilicht een extra belastende factor is. Als we stoken en tegelijkertijd licht maken is dit veel minder bezwaarlijk.

Nu er een gloeilampenverbod is afgevaardigd gaan lichtontwerpers langzamerhand gereedschappen missen om die onbewuste beïnvloeding te kunnen bereiken. We zijn vakmens genoeg om daar mee om te gaan maar het wordt ons wel moeilijk gemaakt.

Wat erger is, wij beseffen dat de huiselijke omgeving gaat leiden onder dit verbod. Wij weten dat spaarlampen het natuurlijke licht van gloei- en halogeenlampen nooit kunnen evenaren. Als gevolg van het besparen worden er minder kleuren aangemaakt in het licht. Deze lampen hebben een onderbroken spectrum dat zo is ingericht dat het lijkt alsof er wit licht is. Wij noemen dit synthetisch licht. Onze hersenen proberen de ontbrekende kleuren aan te vullen. Dat is onrustig en dat is van belang als we ’s avonds thuis de drukte van de dag van ons af willen schudden. Dat is het belangrijkste aspect waar we ons binnen het verbod zorgen om maken; de beschikbaarheid van natuurlijk kunstlicht.

Ook leds maken synthetisch licht maar daar hebben we veel hogere verwachtingen van. In de entertainmentsector heeft ledapparatuur de grootste stijging aan populariteit. In die sector is het een uitstekend middel. Het toepassen van led in huiskamers, in de directe omgeving van de mens, dat heeft heel andere voorwaarden. Daar wordt volgens ons nog niet aan voldaan.