professionele lichtontwerpers van HUMAN LIGHTS WATCH veroordelen gloeilampenverbod.

Argumenten tegen het gloeilampenverbod
Hoezo CO2 besparing?
Geen enkele berekening waamee het gloeilampenverbod is uitgevaardigd wordt geboekstaafd door metingen en eenduidige cijfers. Het verbod is bedoeld om het elektriciteitsgebruik van verlichting in huishoudens te beperken om zo de uitstoot van CO2 te verminderen. Het CBS heeft berekend dat het huishoudelijk lichtgebruik 0,3% van het totale elektriciteitsafname beslaat. De relevantie dat consumenten groene stroom gebruiken wordt niet meegenomen en dat terwijl gloeilampen zelf geen CO2 uitstoten. Op die manier bezien kan de maatregel alleen gezien worden als symboolpolitiek, waarin de lampenindustrie en de natuurbeschermers de politiek en de consument een rad voor ogen hebben gedraaid. Enkele politici lijken zich nu ook te verbazen over de uitwerking en verstrekkende gevolgen van de maatregel.

Geld en milieu versus kwaliteit en gezondheid
Alleen argumenten van financiële besparing en het effect voor het milieu zijn gebruikt om het verbod voor het publiek aanvaardbaar te maken, over de kwalitatieve aspecten van licht, het karakter en de samenhangende gezondheidsaspecten wordt geen informatie gegeven maar dat zijn juist de grootste implicaties. In de professionele wereld is hevig geprotesteerd maar die argumenten zijn niet in de besluitvorming meegenomen.
Natuurlijk zijn ook wij begaan met het milieu en passen energiezuinige middelen toe, zowel in onze lichtplannen als in onze persoonlijke leefomgeving. Het pleidooi voor behoud van de middelen om kunstlicht met een natuurlijke kwaliteit te behouden komt voort uit onze kennis van de werking van licht. Spaarlampen die hun licht op een synthetische manier maken kunnen wij niet in elk lichtplan toepassen. En we zijn nieuwsgierig wanneer de echt uitontwikkelde led beschikbaar komt.

Consument en professionals worden getroffen
De maatregelen zijn gericht op de consument maar ook professionele beroepsgroepen worden beperkt door het totale gloeilampenverbod. De toepassing van verlichting in de professionele wereld is al heel erg gericht op energiezuinige verlichting. In de huiskamers en ook bijvoorbeeld in restaurants als verlengstuk van de privéruimte is kwalitatief goede verlichting essentieel; in de avonduren kan het daglicht niet aangewend worden om het gemis aan lichtkwaliteit te compenseren. Dat gebeurd overdag wel, zoals bijvoorbeeld in kantoren en scholen.

Als lichtontwerpers voor televisie, film, theater, in musea en voor publieke en particuliere interieurverlichting beschouwen wij de beschikbaarheid van het licht van gloeilampen in bepaalde gevallen als essentieel. Ze passen in de apparatuur die we nodig hebben, ze geven het licht dat de emotie als geen ander weergeeft, het heeft de dimkwaliteit die vereist is en zo zijn er nog meer kwaliteiten en karaktereigenschappen die onvervangbaar zijn.
Er zijn geen alternatieven met dezelfde kwaliteit van kleurweergave; gloei- en halogeenlampen hebben een Ra waarde van 100 en verspreiden natuurlijk kunstlicht. Halogeen heeft dezelfde kwaliteit als de gloeilamp en gebruikt al 30% minder energie. Bij laagspanning neemt de besparing nog eens met 30% toe. Die middelen worden door ons dan ook bij voorkeur toegepast.

Milieu en duurzaamheid
De spaarlamp bevat kwikdamp en wekt UV op. Dat licht wordt door forsfors omgezet tot op wit lijkend licht zonder alle kleuren te bevatten: synthetisch licht. Het ingebouwde voorschakel-apparaat ervan veroorzaakt elektrosmog. Er zijn mensen die er echt ziek van worden. Geen wonder dat deze lamp door de consument niet geaccepteerd wordt. Daarbij wordt hij ook niet voldoende gerecycled en zal een grote milieuramp tot gevolg hebben. De spaarlamp is in de consumentenmarkt een ramp.

Armaturen waar geen andere dan gloeilampen in passen dienen bruikbaar te blijven door er lichtmiddelen voor beschikbaar te houden, anders komen die armaturen voortijdig op de afvalberg. Dat is niet erg duurzaam.
Let wel, de gloeilamp mag van ons verdwijnen, als deze maar in dezelfde vorm -maar dan als zuinige halogeenlamp- blijft bestaan; daar kunnen we mee leven.

Wat kan de politiek doen?
Wij vragen de politiek om, ondanks het verbod dat is uitgevaardigd en in werking treedt, onze bezwaren serieus te nemen en de huidige en komende maatregelen op korte termijn al te evalueren en te nuanceren. De volgende punten kunnen dienen als leidraad.

  • De huidige gloeilampen kunnen vervangen worden door een energiezuinige halogeenversie waarmee het bestaan van de natuurlijke kleurweergave van RA 100 gewaarborgd is. Wij willen de kwaliteit, het karakter en de vormgeving van dat licht behouden. Die aspecten zijn niet meegewogen.
  • Het verschil dat gemaakt wordt tussen matte en heldere lampen dient opgeheven te worden. In energielast maakt het geen verschil. De meeste armaturen zijn juist bedoeld om er matte lampen in toe te passen. Het is een cultuurgoed dat vernietigd wordt èn een veel te grote ingreep in de persoonlijke levenssfeer van mensen door de manier waarop om het verbod rigoreus en zonder voorlichting ingesteld wordt.
  • Uitfasering dient in de pas te lopen met de beschikbaarheid van realistische energiezuinige en betaalbare alternatieven. Als uitfasering bij beschikbaarheid van kwalitatief goede producten dan nog nodig is.
  • De kwaliteit en normering van licht dient in samenwerking met onafhankelijke lichtontwerpers, wetenschappers en hun organisaties opgesteld te worden. De huidige voorstellen zijn niet neutraal en eenzijdig. Pas na de introductie van nieuwe apparatuur, en wanneer er uitgebreide consumentenervaring mee gedaan is, kan een inefficient model uit de markt worden genomen.
  • De kwaliteit van lampen dient ten allen tijde los van vergelijkingen met andere lampen vermeld te worden. Huidige vergelijkingen zijn consumentenbedrog. Op de kwaliteit van het licht dient veel meer nadruk gelegd te worden bijv dmv een tekening of grafiek geeft veel meer inzicht.
    De basis bestaat uit de volgende gegevens:
    - Wattage en VA (voltage x stroom) > CO2 uitstoot moet gebaseerd zijn op blindvermogen
    - Kleurtemperatuur in kelvin (bijv: warmwit 2700 …. koelwit 4000)
    - Kleurweergave (bijv: RA 80 matig …. RA 100 volledig)
    - Dimbaarheid (met specifieke dimmer?)
    - Levensduur van 90% van de lampen, en garantie bij voortijdige uitval
    De beperkingen van synthetisch licht (discontinue spectrum) ten opzichte van gloeilicht (continue spectrum) moeten in ieder geval worden aangegeven in heldere taal of tekening.
  • Hoe wordt de energiebesparing eigenlijk gemeten, en de vermindering van CO2 uitstoot? Er doen zoveel cijfers, berekeningen en tegenberekeningen de ronde en iedereen noemt cijfers zonder dat daar consensus over is. Er zijn veel aannames gedaan. Kan eindelijk de definitieve berekening gemaakt worden door echte en onafhankelijke experts? En kan er aangegeven worden hoe het effect gemeten wordt en hoe geëvalueerd. Het verbod kan alleen stand houden als het effect bewijsbaar is en de neveneffecten aangetoond nihil.
  • Chemisch afval in handen van de consument is een gevaar voor het milieu. Spaarlampen bevatten kwikdamp, zijn klein chemisch afval en blijken maar marginaal te worden gerecycled. Er moet juist alles aan gedaan worden om juist spaarlampen zo snel mogelijk uit te faseren.

Human Lights Watch: 'Spaar de gloeilamp'
Wij noemen ons “Human Lights Watch”. We zijn niet tegen energie besparing, maar door onze jarenlange ervaring kennen we het belang van goed licht voor de mens. Als de alternatieven voor gloei- en halogeenlampen zoveel beter zijn is een verbod niet noodzakelijk.
Voor het belichten van de woonomgeving is de simpele gloeilamp tot nu toe onovertroffen. Het behoud van natuurlijk gloeilicht in het leven van mensen is essentieel.

Wij zijn bereid om op verzoek van de regering onafhankelijke voorlichting over dit onderwerp voor de consument op te stellen en te begeleiden. Zodat de consument in de winkel de juiste vragen kan stellen en de winkelier een goed advies.